De pols

“Weet je zeker dat je dit kunt?” Het ideale antwoord op mensen die aan je twijfelen volgens een expert.

By Jan Postma , on March 11, 2026

Wanneer iemand aan je capaciteiten twijfelt, kun je defensief reageren of juist je kracht tonen door eerlijk te zijn over je eigen twijfel. Jennifer van den Berg, postdoc aan de TU/e en onderzoeker van psychologische veiligheid, ontdekte dat openheid over onzekerheid vaak krachtiger is dan het tonen van blinde zekerheid. Haar antwoord? “Ik twijfel zelf ook, en dat maakt me juist sterker.”

Waarom twijfel je kracht kan zijn in plaats van je zwakte

Van den Berg noemt zichzelf “de eeuwige twijfelaar”. Na haar promotie werkte ze in het bedrijfsleven, maar keerde in 2024 terug naar de academische wereld. Daar onderzoekt ze hoe teams beter kunnen functioneren door vertrouwen en openheid. Het ironische? Jarenlang voelde ze zich niet veilig genoeg om haar eigen twijfels te uiten.

“In de academische wereld moet je expert zijn”, legt ze uit. “Je moet weten waar je het over hebt, een plan hebben, laten zien dat je de beste bent. Maar tegelijkertijd is twijfel juist de kern van wetenschap. Die tegenstelling vind ik fascinerend.”

Wanneer mensen haar capaciteiten in twijfel trokken tijdens sollicitatiegesprekken, merkte ze dat traditionele antwoorden – vol zelfverzekerdheid en vijfjarenplannen – niet bij haar pasten. Het ideale antwoord bleek juist te liggen in authenticiteit.

Het verschil tussen zekerheid tonen en eerlijk zijn

Veel mensen denken dat ze altijd zelfvertrouwen moeten uitstralen. Maar Van den Berg ontdekte dat dit juist contraproductief kan zijn. “Ze willen een verkooppraatje horen, want je moet heel zeker zijn in je werk. Daar schikte ik me vaak in, maar dat is niet wie ik ben.”

Door haar eigen twijfels te omarmen, vond ze een andere weg. Geen klassieke academische carrière, maar wel een boek: Ik zit in mijn luipaardbroek op de bank. Een persoonlijk dagboek over impostergevoelens, bevestiging zoeken en jezelf terugvinden.

Hoe je reageert wanneer anderen aan je twijfelen

Het ideale antwoord op twijfel van anderen heeft volgens Van den Berg drie lagen. Ten eerste: erken je eigen onzekerheid. “Als we vaker zouden zeggen: hier weet ik het ook even niet, dan zou dat al veel schelen.” Dit betekent niet dat je incompetent bent, maar dat je menselijk bent.

Ten tweede: maak onderscheid tussen niet-weten en niet-kunnen. Je hoeft niet alle antwoorden te hebben om waardevol te zijn. De Harvard-professor Amy Edmondson definieert psychologische veiligheid als het gedeelde gevoel in een team dat je je kunt uitspreken zonder angst voor negatieve gevolgen.

Ten derde: gebruik twijfel als startpunt voor groei. Van den Berg geeft bodypumplessen naast haar wetenschappelijke werk. “Juist voor mensen die heel de dag aan het analyseren zijn, is lichaamsbeweging, even uit het hoofd komen, heel belangrijk.” Dit helpt haar om balans te vinden tussen denken en voelen.

Vier concrete strategieën bij confrontatie met twijfel

Wanneer iemand vraagt “Weet je zeker dat je dit kunt?”, probeer dan deze aanpak:

  • Bevestig zonder arrogantie: “Ik heb de expertise, maar ik blijf ook leren en vragen stellen. Dat maakt mijn werk beter.”
  • Stel een wedervraag: “Wat maakt je onzeker over mijn aanpak? Misschien kan ik je twijfels wegnemen.”
  • Deel je proces: “Ik twijfel soms ook, en dat helpt me om grondiger na te denken en betere beslissingen te nemen.”
  • Toon resultaten, geen praatjes: Verwijs naar concrete voorbeelden uit het verleden in plaats van loze beloftes over de toekomst.

Deze strategieën vereisen doorzettingsvermogen, maar creëren diepere verbindingen dan oppervlakkige overtuigingskracht.

Waarom kwetsbaarheid tonen geen zwakte is

Van den Berg’s onderzoek naar psychologische veiligheid toont aan dat teams beter presteren wanneer leden hun onzekerheden kunnen delen. “Het gaat om grote én kleine momenten. Vergaderingen waarin iedereen beleefd blijft, maar zich ongemakkelijk voelt en niemand iets zegt.”

Binnen de universiteit ziet ze dit patroon regelmatig. Promovendi durven niet kritisch te zijn omdat hun carrière afhangt van aanbevelingen. “Hun ontwikkelroute is onduidelijk. Ze moeten presteren terwijl ze alweer moeten solliciteren voor hun volgende stap.”

Zelf voelt ze meer ruimte omdat ze geen traditionele carrièreladder nastreeft. “Maar eigenlijk is het vreemd dat je pas vrijuit durft te spreken als je niets meer te verliezen denkt te hebben.” Dit inzicht vormde de basis voor haar boek en haar expertadvies: persoonlijke groei begint bij eerlijkheid over je grenzen.

Van twijfel naar mentale kracht

Het omarmen van twijfel leidt tot wat Van den Berg mentale kracht noemt. “Ik dacht altijd dat ik op een dag ‘klaar’ zou zijn. Dat ik dan zeker zou zijn van mezelf. Maar zo werkt het niet. Je bent nooit af.”

Deze acceptatie geeft paradoxaal genoeg meer rust dan het najagen van absolute zekerheid. Ze hoopt met haar werk gesprekken op gang te brengen: “Over waar mensen zich voor schamen. Over wat ze moeilijk vinden. Over waar ze aan twijfelen.”

Haar boodschap? Je mag zichtbaar zijn én twijfelen. Je mag deskundig zijn én zoeken. Die combinatie maakt je menselijk en betrouwbaar. En misschien begint psychologische veiligheid daar wel: bij één persoon die hardop durft te zeggen wat anderen alleen denken.

Praktische toepassing in je eigen leven

Van den Berg’s inzichten gaan verder dan de academische wereld. Of je nu twijfelt aan een carrièrestap, een creatief project of een persoonlijke beslissing – het principe blijft hetzelfde. Positief denken betekent niet altijd optimisme uitstralen, maar eerlijk zijn over je proces.

Leer datgene van jezelf waarvan je denkt dat het je zwak maakt juist te omarmen. “Openlijk twijfelen leverde me misschien niet die felbegeerde baan op. Maar wél een boek, een mogelijke carrière die veel beter bij mij past. En het belangrijkste: verbinding met de mensen om mij heen.”

De volgende keer dat iemand vraagt of je zeker weet dat je iets kunt, probeer dan: “Ik weet dat ik de vaardigheden heb. En ik weet ook dat ik niet alles vooraf kan weten. Dat maakt me nieuwsgierig en grondig.” Dat is geen gebrek aan motivatie, maar juist een teken van volwassen zelfvertrouwen.

Condividi questo articolo

Comments

Leave a comment

Your comment will be revised by the site if needed.